Žarko Zrenjanin Uča – Narodni heroj iz Vršca ( Srbija )

 

arko Zrenjanin Uča rođen je 11. septembra 1902. godine, u selu Izbištu kraj Vršca. Najistaknutiji je organizator i rukovodilac KPJ i NOB u Vojvodini. Potiče iz siromašne seljačke porodice. Osnovnu školu učio je u Vršcu, a gimnaziju u Segedinu, Beloj Crkvi i Pančevu. Između 1921. i 1923. g. pohađao je i završio Učiteljsku školu u Somboru. Još kao đak somborske Učiteljske škole u prišao je naprednom omladinskom pokretu.

Žarko Zrenjanin Uča
Žarko Zrenjanin Uča

Od 1923. do 1926. bio je učitelj u selu Kanatlarci, u srezu prilepskom, gde je upoznao tegobe života makedonskog seljaka bezemljaša i pčelara. To saznanje presudno je uticalo na njegovo političko opredjeljenje. Da bi pomogao seljacima, naučio je makedonski i turski jezik, držao popularna predavanja za odrasle, vodio borbu protiv sujeverja, organizovao analfabetske tečajeve… Tu je, 1926. godine, prvi put došao u sukob s predstavnicima vlasti zbog svojih naprednih shvatanja. Zbog toga je nekoliko puta hapšen.

U julu 1926. g. premešten je u rodno Izbište, gde dolaze do izražaja njegove sposobnosti učitelja, prosvetitelja i naprednog političkog aktivista. I tu je organizovao analfabetske tečajeve i otvorio narodni univerzitet, osnovao u selima narodne knjižnice i čitaonice. Sarađivao je u prosvetnim i pedagoškim časopisima i politički delovao, preko Učiteljskog društva sreza belocrkvanskog, čiji je predsednik bio više godina.

Član je KPJ od 1927. godine, kada je i osnovao prvu partijsku ćeliju u Izbištu, a sekretar Sreskog komiteta KPJ Vršca bio je od 1930. godine. U martu 1932. g. izabran je za sekretara Okružnog komiteta KPJ za južni Banat. U svojoj kući u Izbištu organizovao je malu ilegalnu štampariju. Aprila 1933. g. štampariju je otkrila policija posle čega je Žarko Zrenjanin osuđen od Suda za zaštitu države na tri godine robije, koju je izdržavao u Sremskoj Mitrovici i Lepoglavi. Uz Mošu Pijade, Ivana Milutinovića i druge istaknute komuniste, Zrenjanin se borio za prava političkih osuđenika, učestvujući u štrajkovima glađu i drugim akcijama komunista. Iz zatvora je pušten 6. aprila 1936. godine.

Nakon izlaska sa robije 1936. godine, nastavio je sa partijskim radom radeći na obnovi partijskih organizacija u Vojvodini. Krajem 1938. je obnovio rad Pokrajinskog komiteta KPJ za Vojvodinu, a 1939. godine je postao njegov politički sekretar. Zbog političko-revolucionarnog rada bio je više puta hapšen. Godine 1940. izabran je u članstvo Centralnog komiteta KPJ.

Nakon okupacije Jugoslavije, 1941. godine organizovao je pripreme za oslobodilačku borbu u Vojvodini. Najviše je radio u Banatu i inicijator je stvaranja partizanskih odreda i njihovih prvih oružanih akcija. Posle teških udaraca koje su organizacije KPJ u Banatu i Bačkoj, pretrpele u leto i jesen 1941, radi je na njihovom obnavljanju. Poginuo je u sukobu sa okupatorskim snagama, koje su novembra 1942. godine opkolile kuću u Pavlišu, u kojoj se nalazio.

Za narodnog heroja Žarko Zrenjanin Uča je proglašen 5. decembra 1944. godina, a 2. oktobra 1946. banatski grad Petrovgrad je u njegovu čast preimenovan u Zrenjanin.