Spomenik Prijepoljskoj bici -Prijepolje (Srbija)

 

Nakon Drugog svjetskog rata na ruševinama bolnice podignut je monumentalan spomenik vajara Lojze Dolinara, koji simboliše otpor i borbu partizana u Prijepoljskoj bici.

Jedna od najznačajnijih bitaka u toku Drugog svjetskog rata na ovim prostorima odigrala se 4.decembra 1943. god u Prijepolju, između nemačke vojske i partizanskih snaga. U kamenoj zgradi bivše austrougarske bolnice nalazilo se oko 400 boraca Prve šumadijske brigade, koju su iznenada napale jake nemačke snage .U krvavoj i žestokoj borbi, gotovo cela partizanska brigada je bila uništena i prema podacima, tog dana u Prijepoljskoj bici poginulo je preko 400 partizanskih boraca.

Spomenicki kompleks nalazi se pored magistralnog puta u neposrednoj blizini kamenog mosta u Prijepolju.

Prijepoljska bitka otvorila je Šestu neprijateljsku ofanzivu, u njemačkoj istorijografiji poznatu kao operacija Kugelblic (loptasta munja), koja je po upotrebljenim snagama bila najveća antipartizanska akcija protiv jedinica Narodno-oslobodilačke vojske Jugoslavije (NOVJ) 1943. godine.

Operacija je trajala od 4. do 16. decembra u Raškoj oblasti i istočnoj Bosni. Protiv 12.000 partizana iz Druge proleterske i Pete krajiške divizije bilo je angažovano oko 75.000 Nemaca iz Vermahta i SS-a, pripadnika Bugarske vojske, Jugoslovenske vojske u otadžbini (četnika), a u napadu je učestvovala i 369. legionarska divizija Vermahta koju su popunjavali regruti iz Hrvatske.

Okupatorske snage iznenadnim napadom uspele su da nanesu teške gubitke NOVJ i da ovladaju slobodnom teritorijom, ali je propala osnovna zamisao da se partizanske snage unište, pa su ustanici već početkom 1944. godine ponovo uspeli da oslobode velike delove teritorije.