Narodni heroj – Rado Iršič iz

Slovenj Gradca ( Slovenija )

Rado Iršič rođen je 17. septembra 1910. godine, u Mislinji, kod Slovenj Gradeca. Osnovnu školu je završio u rodnom mestu, građansku školu u Slovenj Gradecu, Trgovačku akademiju u Mariboru, a Visoku komerijcalnu školu u Zagrebu.

Rado Iršič
Rado Iršič

Bio je jedan od zapaženih radnika u sindikalnom pokretu Kraljevine Jugoslavije. Već od 1933. godine je delovao u levičarskom akademskom klubu „Triglav” i učestvovao u demonstracijama i štrajkovima. Godine 1936. postao je član Komunističke partije Jugoslavije (KPJ). Iste godine je postao i revizor u Savezu nabavljačkih zadruga državnih službenika u Beogradu. Kao revizor je uspostavio veze s levičarima u raznim zadrugama u zemlji i dao značajan doprinos organizovanju revolucionarnog fronta pod rukovodstvom KPJ. Radio je i u SBOTIČ-u (Savezu bankarskih, osiguravajućih, trgovačkih i industrijskih činovnika). Godine 1939. je učestvovao u organizovanju štrajka zadružnih službenika, a 18. decembra 1940. godine je bio uhapšen i zatvoren u zatvoru „Glavnjača”. Kad je izašao na slobodu, postao je urednik lista „Ljudska pravica”. Učestovao je i u organizovanju masovnih demonstracija u Beogradu, povodom vojnog puča od 27. marta 1941. godine.

U toku Aprilskog rata, 1941. godine,Rado Iršič dobrovoljno se prijavio u Jugoslovensku vojsku i otišao je na front, ali je prilikom kapitulacije vojske bio zarobljen. Uspeo je da pobegne iz zarobljeništva i da se vrati u rodni kraj. Oko sebe je okupljao rodoljubive građane i delovao u Mislinjskoj, Saleškoj, Mežičkoj i Dravskoj dolini, gde je osnivao prve odbore Oslobodilačkog fronta (OF), skupljao partizane, organizovao grupe za sabotaže i dr.

Nastanio se u Mariboru, gde je postao član Pokrajinskog komiteta KP Slovenije za Maribor, a novembra 1941. godine je bio izabran za njegovog sekretar. Urpkos jakom okupatorskom aparatu, Rado Iršič je s drugovima širio Narodnooslobodilački pokret (NOP) po celoj Štajerskoj i u Prekomurju, koje je tada bilo pod okupacijom Kraljevine Mađarske. Okupator je uspeo najpre da uhapsi njegove najbliže saradnike, a 12. decembra 1941. godine je bio otkriven i on. Kuća u kojoj se nalazio, bila je opkoljena, ali je i pored toga prihvatio borbu i borio se sve dok nije bio smrtno pogođen.

Ukazom predsednika Federtivne Narodne Republike Jugoslavije Josipa Broza Tita, 27. novembra 1953. godine,Rado Iršič proglašen je za narodnog heroja.

U toku Narodnooslobodilačkog rata stradali su mu rođeni brat i majka. Brat Stanko Iršič (1909—1942), bio je streljan od okupatora, a majka je bila poslata u logor Aušvic, gde je ubrzo umrla.