Petar Leković -Narodni heroj iz Užičke Požege (Srbija)

 

PETAR LEKOVIĆ (1893-1942), kamenorezački radnik, zamenik komandanta Prvog bataljona Druge proleterske udarne brigade i prvi narodni heroj Jugoslavije, proglašen još za života februara 1942. godine.

Petar Leković
Petar Leković

Petar Leković rođen je 23. novembra 1893. godine u selu Svračkovo, kod Užičke Požege. U Prvom svjetskom ratu hrabro se borio u srpskoj vojsci. Posle rata vratio se u svoje selo i bavio se kamenorezačkim zanatom. Isticao se opredeljenošću za socijalnu pravdu i borbom za prava radnika i seljaka, za stvaranje pravednijih odnosa u društvu, koji neće biti zasnovani na eksploataciji. Posle Prvog svjetskog rata postao je član Komunistička partija Jugoslavije, a zatim i član Mesnog komiteta KPJ u Užičkoj Požegi. Patrijsko-političkom delatnošću naročito se istakao posle 1938. godine, kada je partijski rad u srezu naglo oživeo.

U NOB je stupio jula 1941. godine, zajedno sa svoja tri sina. Već u prvim borbama pokazao je veliku hrabrost i svoje bogato ratno iskustvo. Narod je počeo da stvara legende o njemu, njegovoj hrabrosti i borbenim podvizima. Četrdesetosmogodišnji ratnik iz dva svjetska rata neumorno je prenosio svoja ratna iskustva na mlade drugove, saborce – partizane.

Prvog marta 1942. godine, kada je formirana Druga proleterska udarna brigada u Čajniču, Petar Leković postavljen je za zamenika komandanta Prvog bataljona. Uvek je jurišao neustrašivo, smelo i odlučno na neprijatelja. Prilikom napada Druge proleterske udarne brigade na italijanski garnizon u Čajniču, u noći između 30. aprila i 1. maja 1942. godine, uleteo je u italijanski bunker, uhvatio pušku za cjev i kundakom ubio nekoliko zaprepašćenih italijanskih vojnika. Iz borbe se uvek vraćao poslednji.

Poginuo je u Trećoj neprijateljskoj ofanzivi, 12. juna 1942. godine, na Živnju, sjeverno od Gacka, u borbi protiv Italijana i četnika, koja je trajala cjele noći. U svitanje se bataljon morao povući, jer je ostao bez municije. Petar Leković je zastao da golim rukama odvaljuje stjenje, otiskuje ga na neprijateljske vojnike i štiti odstupnicu bataljonu, koji se povlačio uz brdo. Izrešetan je kuršumima neprijatelja u trenutku kada je odvaljivao posljednju stjenu, da bi je otisnuo na neprijatelja.

Na predlog Vrhovnog štaba NOP i DV Jugoslavije, CK KPJ je odlukom od februara 1942. godine, proglasio Petra Lekovića prvim Narodnim herojem Jugoslavije, još za njegovog života